Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
إِنَّ اللَّهَ يُحِبَّ أَنْ يُرَى أَثَرُ نِعْمَتِهِ عَلَى عَبْدِهِ.
“Verdiği nimetin eserinin kulunda görülmesini Allah sever.”[1]
Zannımca bu hadisi bilmeyenimiz yoktur. Hatta birçoğumuz hiç dilinden düşürmez; çünkü kaliteli bir elbise giydiğinde, yeni bir ayakkabı aldığında ya da –çerçeveyi biraz daha geniş tutarak söyleyecek olursak– iyi bir ev veya arabaya sahip olduğunda eleştiri oklarını bertaraf etmek için hemen bu hadise sarılır! Bu hadis adeta “can simidi”dir. Zor anlarda hemen kendisine tutunulur. O nedenle bu hadisi bilmeyenimiz yok gibidir, diyebiliriz.
Acı bir gerçektir ama biz bu hadisi hep maddi bir şeylere sahip olduğumuzda tenkit yağmurlarından kurtulmak için gündeme getiririz. Oysa düşünmek gerek, acaba hadis sadece bunun için mi söylenmiştir? Yani sadece giyeceğimiz kaliteli ve güzel şeylerin aslında eleştirilecek bir şey olmadığını ifade etmek için mi?
Evet, sadece bunun için mi?
Elbette ki öyle değil; ama biz nedense delillerin bizi okşayan yanlarını anlamayı âdet edindiğimiz için onları ana mecrasından çıkarıyor ve tek bir anlama hasretmeye bayılıyoruz. Böyle yapınca da bu bizi kaçınılmaz olarak yanlış bir takım neticelere çıkarıyor. Bunu yapmama adına şimdi gelin, Allah için şu sorularıma cevap verin. Sonrasında bu çok anlam yüklü değerli hadisi bir kere daha okuyalım; bakalım bakalım Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’in kastı sadece maddî şeylerin insan üzerinde görülmesi miymiş?
• İlim bir nimet değil midir?
• Zekâ bir nimet değil midir?
• Dâvet yapabilmek bir nimet değil midir?
• Tatlı dilli olmak bir nimet değil midir?
• Kur’ân’ı bilmek bir nimet değil midir?
• Sünnet’i tanımak bir nimet değil midir?
• Naziklik bir nimet değil midir?
• Yumuşaklık bir nimet değil midir?
• Sabırlı olmak bir nimet değil midir?
• Merhamet etmek bir nimet değil midir?
• İnsanları affetmek bir nimet değil midir?
• Kusurları tolere edebilmek bir nimet değil midir?
• Cömertlik etmek bir nimet değil midir?
• Tevazulu olmak bir nimet değil midir?
Eğer bunlar nimetse –ki bunda en ufak bir şüphe yoktur– o zaman Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem’in de buyurduğu gibi Allah bunların senin üzerinde açığa çıkmasını, eserinin sende tebellür etmesini ister. Yani Allah senin ilminin, Kur’ân ve Sünnet bilginin, tatlı dilliliğinin, sabrının, cömertliğinin, merhametinin, tevazuunun dışa vurmasını arzular. Bunlar nimet ya, işte Allah bunların eserinin, sonuçlarının dışa yansımasını sever.
Peki, bunların görülmesi nasıl olacak?
el-Cevap: Senin onları izhar edip, insanlara göstermenle…
Art niyet demeyeceğim, ama kıt anlayışımızdan olsa gerek, biz yine bu muhteşem hadisi bir çift ayakkabıya veya üç beş kıyafete kurban ettik! Allah’ın verdiği onca güzelim nimeti sadece kılık-kıyafete, bağ-bahçeye veya eve-arabaya hasrettik. Saydığım onlarca maddeyi nimetlikten çıkardık. Böyle olunca da maddî imkânlarımızla birbirimize hava atar olduk. Tabii bunu da delilsiz yapmadık:
“Verdiği nimetin eserinin kulunda görülmesini Allah sever.”
Ne diyelim, Rabbim bize Kur’ân ve Sünnet’i doğru ve olması gerektiği gibi anlamayı nasip etsin.
Ne mutlu Allah’ın verdiği her nimeti kibre, gurura ve riyaya düşmeden kullarına gösterebilenlere!
[1] Tirmizî, Edeb, 54