Normal şartlarda Kur’ân-ı Kerim’de: “Ey iman edenler” buyrulduğunda, bu hüküm hem erkekleri hem de kadınları içine alır; böylesi bir yerde ayrı ayrı hem erkekler hem de kadınlar zikredilmez. Ama Hucurât Sûresi’nin 11. âyetinde Rabbimiz, genel üslubunun dışına çıkmış ve erkekleri ayrı, kadınları ayrı zikrederek aynı hükmü her iki guruba da tekrarlamıştır. Rabbimiz şöyle buyurur:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَى أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ…
“Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir topluluğu alaya almasın; belki onlar, kendilerinden daha hayırlı olabilirler. Kadınlar da diğer kadınları alaya almasın; belki onlar, kendilerinden daha hayırlı olabilirler…” (Hucûrât, 11)
Bunun mutlaka bir hikmeti vardır, ama nedir?
Üstat Mevdudî bu soruya şu müthiş tespitiyle cevap vermiştir:
“Erkeklerle kadınların ayrı ayrı zikredilmesinin asıl nedeni, İslam’ın ta başından beri kadın-erkek karışık bir toplumu kabul etmemiş olmasıdır. Oysa kadın ve erkeklerin birbirleriyle alay edebilmeleri için karışık dost meclislerinin tertiplenmiş olması gerekir. Ancak İslam toplumunda kadınlarla erkeklerin birbirleriyle alay edebilecekleri bir ortam tasavvur dahi edilmemiştir.”[1]
Bizim, kadınları alaya alabilmemiz, onlarla dalga geçebilmemiz için evvela onları görmemiz, hallerine ve durumlarına vâkıf olmamız gerekir; ama İslam toplumunda böylesi bir şey olamayacağı için Rabbimiz erkeklerin erkekleri, kadınların da kadınları alaya almamaları gerektiğini ifade buyurmuştur. Eğer erkekler kadınları, kadınlar da erkekleri alaya alabilecek bir durumda olsaydı, âyette “birbirinizi alaya almayın” denilirdi, ama böyle demek yerine “Bir topluluk diğer bir topluluğu alaya almasın; Kadınlar da diğer kadınları alaya almasın” dendi. İşte bu incelik bize göstermektedir ki, İslam’ın hâkim olduğu toplumlarda kadınlarla erkekler asla karışık, iç içe ve birbirleriyle hemhal olacak tarzda bir hayat yaşayamazlar.
Sorduğumuz sorunun bir başka hikmeti de şudur: Bu eylem, genel itibariyle erklerden daha çok kadınlardan sudur ettiği için Rabbimiz onları ayrıca zikretmiştir.
Bu da başka âlimlerimiz tarafından ifade edilmiştir.
Yine de en doğrusunu bilen Allah’tır.
Her kelimesinde ince bir mana ve derin hikmetler olan İlahî bir kitaba sahip olduğumuz için Rabbimize sonsuz hamd olsun. Onu gereği gibi anlayıp amel etmeyi Rabbim hepimize kolaylaştırsın.
[1] Bkz. Tefhîmu’l-Kur’ân, Hucurât Sûresi 11. âyetin tefsiri