—kader itikadımızı bozan büyük bir tercüme hatası—
Son günlerde bazı kardeşlerin Facebook veya Instagram profillerinde, İsra Sûresi 13. âyette yer alan bir ifadenin aynen şu şekilde tercüme edilerek yapılmış tasarımların kullanıldığına şahit oldum:
“Biz her insanın kaderini kendi çabasına bağlı kıldık.”(!)
Bunu profil resmi yapan kardeşler, profillerinden anlaşıldığı kadarıyla Tevhid ehli kimseler, ama yaptıkları bu profil resmi onların kader itikadıyla taban tabana zıt! Ben, hüsnü zanda bulunarak bunun farkında olmadıklarını düşünüyorum.
Hem onlara hem de başkalarına nasihat olsun diye–kısaca da olsa– şunları söylemek isterim:
Bu âyeti bu şekilde çevirmek ancak kasıtlı bir kader inkârcısının veya kaderi hakkıyla anlamamış gafil bir mütercimin yapabileceği bâriz bir hatadır. Bildiğim kadarıyla bu çeviriyi Türkiye’de Edip Yüksel, Mustafa İslamoğlu ve onlarla aynı akideye sahip olan modern kader inkârcısı sapık hocalar yapmaktadır. Biz böylesi bir tercümeden Allah’a sığınırız; zira bu tercüme açıkça Kur’an ve Sünnet’te bize öğretilen kader anlayışını yerle yeksân etmekte, Ehl-i Sünnet’in telakki ettiği kader itikadının köküne dinamit koymaktadır. Onun için biz bu tercümeyi ve ona bina edilen itikadı bütün gücümüzle reddediyoruz. Kardeşlerimizi de aynı hataya düşmemeleri için uyarıyoruz.
Şimdi âyetin orijinaline bakalım:
وَكُلَّ اِنْسَانٍ اَلْزَمْنَاهُ طَٓائِرَهُ فٖي عُنُقِهٖ
Bizim itikadımıza göre bu ayetin tercümesi –aşağı yukarı– şöyle olmalıdır:
“Her insanın sorumluluğunu omzuna yükledik.”
“Her insanın amelini boynuna bağladık.”
Âyette yer alan “طَٓائِرَهُ” ve “عُنُقِهٖ” kelimelerinin motamot tercüme edilmesi durumunda Türkçe itibariyle ortaya pek de anlaşılır bir anlam çıkmayacağı için, genel olarak ilim ehli hocalar bunu üstte verdiğim şekliyle tercüme etmişlerdir.
Çünkü “طَٓائِرَ” kelimesi “kuş”, “عُنُقِ” kelimesi de “boyun” anlamına gelmektedir. Buna göre motamot anlam şöyle olmaktadır:
“Biz, her insanın kuşunu kendi boynuna doladık.”
Kuşun boyuna dolanması ne anlama gelmektedir?
Bu, Türkçe olarak pek de anlaşılmamaktadır. Ama bu Araplar için bilinen bir husustur. Hâliyle bizim bunu doğru bir şekilde anlayabilmemiz için Arap diline ve Kur’an’ın indiği dönemdeki Arapların bunu kullanış şekline bakmamız gerekmektedir. Zira Kur’an onların dili ile inmiştir. Araplar bir şeyin bir şeyden ayrılmamasını ifade etmek için “boyna koyma” tabirini kullanırlar. “Bunu senin boynuna bıraktım” derler. Bu: “Ben seni bu işle görevlendirdim, ona gereken şekilde dikkat göstermeni isterim” demektir.
Ayet de aynı anlam üzere gelmiştir.
İsteyenler detay için tefsirlere bakabilirler.
Dolayısıyla mezkûr âyeti “Biz her insanın kaderini kendi çabasına bağlı kıldık” şeklinde tercüme etmek resmen Allah’ın demediğini Allah’a dedirtmek ve kader itikadımızı reddetmek demektir. Bundan dolayı Müslümanların bu hatalı tercümeyi hiçbir platformda kullanmamaları gerekmektedir. Bu formatta yapılmış tasarımları neşretmek de asla caiz değildir; zira bunda sapkın bir inancın teşhir ve tervici söz konusudur. O nedenle Allah için bu konuda dikkatli olalım.
Son olarak şunun da altını çizmek isterim: Bu itikat bozan hatalı meali tasarımlayarak yayanlar, genelde dizayn ve tasarım işinde gayet mâhir olan insanlardır. Sapkın inançlarını şirin ve makbul göstermek için mükemmel tasarımlarla onu kamufle etmektedirler. Bu meselenin nereye vardığını bilmeyen kardeşlerimiz de, sırf bu tasarımların güzelliğinden ve en önemlisi paylaşılan şeyin âyet(!) oluşundan hareketle bunu profil resmi yapmakta ve bununla güya insanlara mesaj vermiş olmaktadırlar!
Heyhat!
Neyi, niye paylaştığımızın şuurunda olmalı, her gördüğümüze hemen atlamamalıyız. Bazı zehirlerin “altın kaplarda” sunulduğunu hatırımızdan çıkarmamalıyız.
Bu konuda daha çok şey yazılabilir ama imkân ölçüsünde bunları ifade etmiş olalım.
Rabbim bu konularda hepimize şuur versin ve itikadın her meselesini layık-ı veçhiyle öğrenmeyi bize kolaylaştırsın.