İzz b. Abdusselâm rahimehullâh, İslâm tarihinde “Âlimlerin Sultanı” diye anılan değerli bir İslâm âlimidir. O, gerçekten de âlimlerin sultanı olacak çok güzel işler yapmış, özellikle de yöneticilere karşı koyduğu net tavırlarıyla bu unvana bihakkın layık olmuştur.
Onun çok hoş bir sözü var; ama onu anlayabilmemiz için evveliyatında çok kısa bir açıklama yapmamız gerekiyor: Arapçada “bâb” demek, “kapı” demektir. Kendisinden içeriye girilen yere söylenir. Bunun da iki şekilde kullanımı vardır:
1- Kendisinden evimize, iş yerimize veya birisinin mekânına girdiğimiz kapı.
2- Kitaplarda bir konudan başka bir konuya giriş/geçiş yapmak için açılan başlık. Bu da bir nevi kapıdır; oradan konuya giriş yapılır.
Yani daha açık söyleyecek olursak; kitaplarda yer alan konu başlıklarına Arap dilinde “bâb” denir. Türkçesi “kapı”.
İzz b. Abdusselâm rahimehullâh, ömründe hiçbir zaman yöneticilerin kapısında durmamış ve bu duruşu sevmemiştir. Allah’ınki hariç hiçbir bâb’da, yani hiçbir kapıda durmayan bu değerli âlim, talebeleriyle ders okurken de bu tavrını devam ettirmiştir. Belki biraz abartı gelebilir ama eğer bir talebe dersini okuyup bir bâbda duracak olsa, İzz b. Abdusselâm onu hemen uyarır ve şöyle dermiş:
اقرأ من الباب الذي يليه ولو سطرا فإني لا أحب الوقوف على الأبواب
“Yavrum, bir satır da olsa diğer bâbdan oku; zira ben bâblarda durmayı sevmiyorum!”
(Ebu Şâdî, Ene Ramadan, sf. 71)
Bu sözüyle hem talebelerine hem de kendisinden sonra geleceklere ince bir mesaj verirmiş.
Allah ondan razı olsun, ne de latif düşünceli bir âlimmiş.
Rabbim onun bu değerli tavrını bu ümmetin ilim ehline de nasip etsin ve onlara kendisinden başka hiçbir kimsenin kapısında durmama izzetinin şuurunu versin.
Ne mutlu Allah’ın kapısından başka hiçbir kapıya tenezzül etmeyenlere!