Rasûl’ün Diliyle Kardeşlik Hakları | İbrahim Gadban Hoca
0:00 Mukaddime
Kıymetli kardeşlerim. Bu hafta Allah izin verirse, Şeriatımızın bize belirlediği şer’i hukukları yani kardeşler arasında olacak şer’i hakları tek tek ele alıp izah etmeye çalışacağız. Bu ders şu açıdan çok önemli. Burada öğreneceğimiz maddelerin her birisi şer’i birer hak ve ihlâli asla caiz değil. Şimdi, caiz değil diyoruz ya, günahtır diyoruz ya. İşte bu günaha düşmememiz için, bizim evvelemirde bu hakları öğrenmemiz lazım. Bakın bugün Müslümanların en büyük hatalarından bir tanesi şu: Bir işe girişmeden önce, o işin fıkhını öğrenmiyorlar.
Şimdi kardeşler, haklar noktasında temel delil, Allah Rasulü (sav)’in şu hadisleri.
“Müslümanın Müslüman üzerindeki hakkı beş tanedir. Birincisi: Selamını almak. İkincisi: Hastalandığında kardeşini ziyaret etmek. Üçüncüsü: Öldüğü zaman cenazesine katılmak. Dördüncüsü: Çağırdığı zaman, özellikle düğün yemeğine çağırdığı zaman davetine icâbet etmek. Beşincisi de: Hapşurup Elhamdulillah dediğinde, ona Yerhamukellah demek. Altıncı: Senden nasihat istediğinde ona nasihat et.”
5:18 Birinci Hak: Selam Vermek
Selamı almak. Yani bir Müslüman sana selam verdiğinde, onun selamını “ve aleykum selam” diye almak şer’i bir haktır, bir vecîbedir, terk edilmemesi gereken bir şeydir. Kardeşler, okuduğum rivayette Peygamberimiz (sav) “selam almak” dedi. “Onunla karşılaştığında ona selam ver” diyor. Yani hak olarak dikkat ederseniz birincisinde selamı almayı, ikinci rivayette selam vermeyi söylüyor. Aralarında fark var. Peki nedir bu fark? Demiş ki alimlerimiz: Birisi farzdır. Birisi Sünnet-i Müekkededir. Selamı almak farzdır. Selam vermek Sünnettir. Aralarındaki fark bu. Allah Rasulü (sav) ikisini de hak olarak zikretmiştir. Ama ikisi de terk edilmemesi gerekliliği noktasında eşittir. Yani ister farz olsun, ister Sünnet olsun. Müslüman bir toplumda her ikisi de külliyen terk edilemez.
14:41 İkinci hak: Hasta Müslümanları Ziyaret Etmek
Hasta olan Müslümanları ziyaret etmek. Hasta olan Müslümanları ziyaret, cumhur ulemâya göre Sünnet-i Müekked iken, İbn Teymiyye’ye göre farz-ı kifâyedir.
19:26 Üçüncü Hak: Cenazesine Katılmak
Cenaze işlemleri, yani sadece cenaze namazı kılmak değil. O işlemler kefenlemek, yıkamak, cenazeyi teşyi etmek ve namazını kılmak diyelim. Bütün bunlar farz-ı kifâyedir. Ne demek? Yani ümmetin bir grubu yaparsa diğerlerinden sorumluluk düşer. Ama hiç birisi yapmazsa, hepsi günahkar olur. O nedenle Müslümanların cenaze noktasında hassas olması gerekmektedir.
28:20 Dördüncü Hak: Davetlere İcabet
Kardeşler dördüncü hakkımız: Davetlere icabet. Müslüman kardeşlerimiz bizi davet ettiği zaman onların davetlerine icabet etmemiz de, bizim kardeşlik haklarımızdan bir haktır. Ama özellikle altını çizeyim. Buradaki davete icabetten kasıt, temel olarak düğün davetidir. Normal mesela “abi buyur gel çay içmeye ziyaretimize” dediğinde gitmediğinde, Allah Rasulü (sav)’in bahsettiği kınadığı, eleştirdiği Müslümanlardan olmazsın. Ama düğününe çağırır da gitmezsen, o zaman Allah Rasulü (sav)’in kınadığı Müslümanlardan olursun. Allah Rasulü (sav) bunun da bir hak olduğunu söylemiştir. Buyuruyor ki bir hadisinde Peygamber (sav): Kim bir davete, Müslümanların davetlerinden bir tanesine icabet etmezse, Allah’a ve Rasulüne isyan etmiş olur.
31:38 Beşinci Hak: Hapşıran kimse “Elhamdulillah” derse, ona “Yerhamukellah” demek.
Bu da Allah Rasulü (sav)’in lisanıyla bir hak olarak beyan edilmiştir. Şimdi bu sözü söyleyebilmemizin şartı, adamın mutlaka Allah’a hamd etmesidir. Yani biz ne zaman Yerhamukellah deriz kardeşimize? Hapşırıp, “Elhamdulillah” dediği zaman. Eğer Elhamdulillah demezse, bizim o adama Yerhamukellah dememiz bir vecibe olmaz. Rasulullah (sav) buyurmuştur ki: Sizden birisi hapşırırsa Elhamdulillah desin. Ona cevap verecek insan da Yerhamukellah desin.
34:59 Altıncı Hak: Nasihat Etmek
Müslümanlardan birisi gelir, Allah için sizden nasihat isterse sizin ona nasihat etmeniz de şer’i bir haktır, bir vecîbedir. Allah Rasulü (sav)’in belirlediği bir hukuktur. Şimdi kardeşler, nasihat etmek İslam’da çok önemli yeri olan bir ameldir. Öyle önemlidir ki, Cerir b. Abdillah (ra) diyor ki: Ben Rasulullah (sav)’e namaz kılmak, zekat vermek ve her Mü’mine nasihat etmek üzere bey’at ettim.
#kardeslik #hak #ibrahimgadban
0:00 Mukaddime
Kıymetli kardeşlerim. Bu hafta Allah izin verirse, Şeriatımızın bize belirlediği şer’i hukukları yani kardeşler arasında olacak şer’i hakları tek tek ele alıp izah etmeye çalışacağız. Bu ders şu açıdan çok önemli. Burada öğreneceğimiz maddelerin her birisi şer’i birer hak ve ihlâli asla caiz değil. Şimdi, caiz değil diyoruz ya, günahtır diyoruz ya. İşte bu günaha düşmememiz için, bizim evvelemirde bu hakları öğrenmemiz lazım. Bakın bugün Müslümanların en büyük hatalarından bir tanesi şu: Bir işe girişmeden önce, o işin fıkhını öğrenmiyorlar.
Şimdi kardeşler, haklar noktasında temel delil, Allah Rasulü (sav)’in şu hadisleri.
“Müslümanın Müslüman üzerindeki hakkı beş tanedir. Birincisi: Selamını almak. İkincisi: Hastalandığında kardeşini ziyaret etmek. Üçüncüsü: Öldüğü zaman cenazesine katılmak. Dördüncüsü: Çağırdığı zaman, özellikle düğün yemeğine çağırdığı zaman davetine icâbet etmek. Beşincisi de: Hapşurup Elhamdulillah dediğinde, ona Yerhamukellah demek. Altıncı: Senden nasihat istediğinde ona nasihat et.”
5:18 Birinci Hak: Selam Vermek
Selamı almak. Yani bir Müslüman sana selam verdiğinde, onun selamını “ve aleykum selam” diye almak şer’i bir haktır, bir vecîbedir, terk edilmemesi gereken bir şeydir. Kardeşler, okuduğum rivayette Peygamberimiz (sav) “selam almak” dedi. “Onunla karşılaştığında ona selam ver” diyor. Yani hak olarak dikkat ederseniz birincisinde selamı almayı, ikinci rivayette selam vermeyi söylüyor. Aralarında fark var. Peki nedir bu fark? Demiş ki alimlerimiz: Birisi farzdır. Birisi Sünnet-i Müekkededir. Selamı almak farzdır. Selam vermek Sünnettir. Aralarındaki fark bu. Allah Rasulü (sav) ikisini de hak olarak zikretmiştir. Ama ikisi de terk edilmemesi gerekliliği noktasında eşittir. Yani ister farz olsun, ister Sünnet olsun. Müslüman bir toplumda her ikisi de külliyen terk edilemez.
14:41 İkinci hak: Hasta Müslümanları Ziyaret Etmek
Hasta olan Müslümanları ziyaret etmek. Hasta olan Müslümanları ziyaret, cumhur ulemâya göre Sünnet-i Müekked iken, İbn Teymiyye’ye göre farz-ı kifâyedir.
19:26 Üçüncü Hak: Cenazesine Katılmak
Cenaze işlemleri, yani sadece cenaze namazı kılmak değil. O işlemler kefenlemek, yıkamak, cenazeyi teşyi etmek ve namazını kılmak diyelim. Bütün bunlar farz-ı kifâyedir. Ne demek? Yani ümmetin bir grubu yaparsa diğerlerinden sorumluluk düşer. Ama hiç birisi yapmazsa, hepsi günahkar olur. O nedenle Müslümanların cenaze noktasında hassas olması gerekmektedir.
28:20 Dördüncü Hak: Davetlere İcabet
Kardeşler dördüncü hakkımız: Davetlere icabet. Müslüman kardeşlerimiz bizi davet ettiği zaman onların davetlerine icabet etmemiz de, bizim kardeşlik haklarımızdan bir haktır. Ama özellikle altını çizeyim. Buradaki davete icabetten kasıt, temel olarak düğün davetidir. Normal mesela “abi buyur gel çay içmeye ziyaretimize” dediğinde gitmediğinde, Allah Rasulü (sav)’in bahsettiği kınadığı, eleştirdiği Müslümanlardan olmazsın. Ama düğününe çağırır da gitmezsen, o zaman Allah Rasulü (sav)’in kınadığı Müslümanlardan olursun. Allah Rasulü (sav) bunun da bir hak olduğunu söylemiştir. Buyuruyor ki bir hadisinde Peygamber (sav): Kim bir davete, Müslümanların davetlerinden bir tanesine icabet etmezse, Allah’a ve Rasulüne isyan etmiş olur.
31:38 Beşinci Hak: Hapşıran kimse “Elhamdulillah” derse, ona “Yerhamukellah” demek.
Bu da Allah Rasulü (sav)’in lisanıyla bir hak olarak beyan edilmiştir. Şimdi bu sözü söyleyebilmemizin şartı, adamın mutlaka Allah’a hamd etmesidir. Yani biz ne zaman Yerhamukellah deriz kardeşimize? Hapşırıp, “Elhamdulillah” dediği zaman. Eğer Elhamdulillah demezse, bizim o adama Yerhamukellah dememiz bir vecibe olmaz. Rasulullah (sav) buyurmuştur ki: Sizden birisi hapşırırsa Elhamdulillah desin. Ona cevap verecek insan da Yerhamukellah desin.
34:59 Altıncı Hak: Nasihat Etmek
Müslümanlardan birisi gelir, Allah için sizden nasihat isterse sizin ona nasihat etmeniz de şer’i bir haktır, bir vecîbedir. Allah Rasulü (sav)’in belirlediği bir hukuktur. Şimdi kardeşler, nasihat etmek İslam’da çok önemli yeri olan bir ameldir. Öyle önemlidir ki, Cerir b. Abdillah (ra) diyor ki: Ben Rasulullah (sav)’e namaz kılmak, zekat vermek ve her Mü’mine nasihat etmek üzere bey’at ettim.
#kardeslik #hak #ibrahimgadban